Перевод: с латинского на все языки

со всех языков на латинский

To swell out

  • 1 turgeo

    turgĕo, rsi, gēre, v. n. [cf. Gr. spargaô, to swell; sphrigaô, to be full; perh. Sanscr. root ūrgā, succulence; Gr. orgaô, to swell, etc.], to swell out, be swollen or tumid (mostly poet.; not in Cic.; cf. tumeo).
    I.
    Lit.:

    si lienes turgent,

    Cato, R. R. 157, 7: Cyclopis venter turserat alte, Enn. ap. Prisc. p. 870 P. (Ann. v. 326 Vahl.):

    ora (ab ictu),

    Ov. F. 3, 757:

    lumina gemitu,

    Prop. 1, 21, 3:

    mammae,

    Plin. 20, 13, 51, § 141:

    rana,

    Prop. 3, 6 (4, 5), 27:

    laeto in palmite gemmae,

    Verg. E. 7, 48:

    frumenta,

    id. G. 1, 315:

    herba,

    Ov. M. 15, 203:

    caules,

    Plin. 12, 17, 37, § 73:

    uva mero,

    Mart. 13, 68, 2:

    sacculus pleno ore,

    Juv. 14, 138.—
    II.
    Trop.
    A.
    In gen.:

    turgent mendacia nimiis monstris,

    i. e. are full, Claud. in Eutr. 1, 350:

    (uxor) turget mihi,

    i. e. is swelling with anger, is enraged, Plaut. Cas. 2, 5, 17; so id. Most. 3, 2, 10.—
    B.
    Of speech, to be inflated, turgid, bombastic:

    oratio, quae turget et inflata est,

    Auct. Her. 4, 10, 45:

    professus grandia turget,

    Hor. A. P. 27.

    Lewis & Short latin dictionary > turgeo

  • 2 turgeō

        turgeō —, —, ēre,    to swell out, be swollen, be tumid: turgentia ora (from the stings of hornets). O.: laeto in palmite gemmae, V.: sacculus pleno ore, Iu.—Fig., of speech, to be inflated, be turgid, be bombastic: professus grandia turget, H.
    * * *
    turgere, tursi, - V
    swell out, become swollen or tumid

    Latin-English dictionary > turgeō

  • 3 extubero

    ex-tūbĕro, āvi, ātum, 1, v. n. and a. [tuber] (post-Aug.).
    I.
    Neutr., to swell out or up, to rise as a swelling:

    radice foliosa, ex qua media veluti malum extuberat,

    Plin. 21, 16, 56, § 96:

    gemma,

    id. 37, 8, 33, § 110.—
    II.
    Act., to cause to swell up, to raise:

    defert montes, surrigit plana, valles extuberat,

    Sen. Q. N. 6, 4, 1:

    extuberatus venter,

    swollen, Amm. 12, 15, 23; 25, 10, 13; cf. Sol. 27 med.

    Lewis & Short latin dictionary > extubero

  • 4 dis-tendō

        dis-tendō dī, tus, ere,    to stretch asunder, stretch out, extend: bracchia, O.: novem Iugeribus distentus, O.: hostium copias, L. — To swell out, distend, stuff, fill: horrea, Tb.: ubera lacte, V. — To divide, separate: copias hostium, L. — Fig., to divide, distract, perplex: in duo bella curas hominum, L.: animos, L.

    Latin-English dictionary > dis-tendō

  • 5 sinuō

        sinuō āvī, ātus, āre    [sinus], to bend, wind, curve, bow, swell out in curves: (anguis) sinuat inmensa volumine terga, V.: flexos sinuavi corpus in orbīs (anguis), O.: arcūs, i. e. bend, O.: sinuantur cornua Lunae, O.: (Chaucorum gens) donec in Chattos usque sinuetur, extends in a curve, Ta.
    * * *
    sinuare, sinuavi, sinuatus V
    bend into a curve; bend; billow out

    Latin-English dictionary > sinuō

  • 6 proturbero

    proturberare, proturberavi, proturberatus V INTRANS
    buldge/swell out; grow forth; stand out (Sax); be prominent, project

    Latin-English dictionary > proturbero

  • 7 distendo

    dis-tendo (and vulg. distenno), di, tum (in late Lat. also distensus, Coripp. Joann. 7, 324; but in Auct. B. Alex. 45, 2, the right reading is dispersis), 3, v. a., to stretch asunder, stretch out, extend (not freq. till after the Aug. per.; not in Cic.).
    I.
    Lit.:

    dispennite hominem divorsum et distennite,

    Plaut. Mil. 5, 14; cf.:

    Tityos novem Jugeribus distentus erat,

    Ov. M. 4, 458:

    brachia,

    id. ib. 4, 491:

    corpus temonibus,

    Col. 6, 19 fin.: aciem, * Caes. B. C. 3, 92, 2; cf.:

    copias hostium,

    Liv. 2, 23:

    hostes,

    id. 34, 29:

    sagum,

    Suet. Oth. 2:

    in currus distentum illigat Mettum,

    Liv. 1, 28; so,

    utramque manum in latus,

    Quint. 11, 3, 114: pontem in agros, Lue. 4, 140.— Pass. in mid. force:

    haec per octoginta sex milia distenduntur,

    extend, Mart. Cap. 6, § 661.—
    B.
    Meton.
    1.
    (Effectus pro causa.) To swell out, distend, i. e. to fill, e. g. with food:

    ventres,

    Plaut. Cas. 4, 1, 19:

    ubera cytiso,

    Verg. E. 9, 31; cf.:

    ubera lacte,

    id. ib. 4, 21;

    and transf.: capellas lacte,

    id. ib. 7, 3:

    ducem (i. e. bovem) denso pingui,

    id. G. 3, 124:

    cellas nectare,

    id. A. 1, 433; cf.:

    horrea plena spicis,

    Tib. 2, 5, 84.—
    2.
    (Causa pro effectu.) To torture by distention:

    tormento aliquem,

    Suet. Tib. 62; cf. Vulg. Heb. 11, 35.—
    II.
    Trop.:

    velut in duo pariter bella curas hominum,

    to divide, Liv. 27, 40; cf.:

    curam vilicae,

    Col. 12, 46, 1:

    sedulitatem vilici,

    id. 1, 6, 8:

    animos,

    to distract, perplex, Liv. 9, 12 fin.; Vulg. Eccl. 3, 10.— Hence, distentus, a, um, P. a. (acc. to I. B. 1.), distended, i. e. filled up, full:

    ubera,

    Hor. Epod. 2, 46; cf.:

    distentum cruribus uber,

    Ov. M. 13, 826:

    distentius uber,

    Hor. S. 1, 1, 110:

    distentus ac madens,

    stuffed full, Suet. Claud. 33; cf. Plin. Pan. 49, 6.

    Lewis & Short latin dictionary > distendo

  • 8 sinuo

    sĭnŭo, āvi, ātum, 1, v. a. [id.].
    I.
    Lit., to bend, wind, curve; to bow, to swell out in curves (perh. not ante-Aug.; most freq. in the poets;

    syn.: curvo, flecto): (anguis) sinuat immensa volumine terga,

    Verg. A. 2, 208; cf.:

    flexos corpus in orbes (anguis),

    Ov. M. 9, 64:

    (equus) sinuet alterna volumina crurum,

    Verg. G. 3, 192:

    imposito patulos calamo sinuaverat arcus,

    i. e. had bent, stretched, Ov. M. 8, 30; so,

    arcum,

    id. ib. 8, 381: nervum, Sen. Herc. Fur. 1198:

    Euphraten immensum attolli et in modum diadematis sinuare orbes,

    Tac. A. 6, 37:

    (anguis) immensos saltu sinuatur in arcus,

    Ov. M. 3, 42; cf.:

    gurges curvos sinuatus in arcus,

    id. ib. 14, 51:

    cornua Lunae sinuantur,

    id. ib. 3, 682; 14, 501; Cels. 8, 1 med.: muri per artem obliqui aut introrsus sinuati, bent inwards, i. e. with retreating angles, Tac. H. 5, 11; cf.:

    exercitus in cornua, sinuatā mediā parte, curvatur,

    Sen. Vit. Beat. 4:

    (Chaucorum gens) donec in Chattos usque sinuetur,

    extends in a curve, Tac. G. 35:

    Ionia se ambagibus sinuat,

    Mel. 1, 17:

    oceanum,

    Claud. Rapt. Pros. 1, 271.—
    * II.
    Transf., to hollow out, excavate:

    adhuc sana rodendo,

    Cels. 7, 2, § 21.

    Lewis & Short latin dictionary > sinuo

  • 9 tumeō

        tumeō —, —, ēre    [1 TV-], to swell, be swollen, be tumid, puff out, be inflated: corpus tumet veneno, O.: pedes, V.: gemma in tenero palmite, O.: multo sacci hordeo, Ph.: cuius aceto tumes? Iu. —Fig., to swell, be swollen, be excited, be violent, rage: sapientis animus numquam tumet: multis gentibus irā tumentibus, L.: pectus anhelum, Et rabie fera corda tument, V.: tument negotia, are in a ferment: Bella tument, O.— To be puffed up, swell: Tumens graculus superbiā, Ph.: longā serie Caesarum, Ta.: alto stemmate, Iu.: Laudis amore tumes, H.—Of language, to be pompous, be bombastic, Ta.
    * * *
    tumere, -, - V
    swell, become inflated; be puffed up; be bombastic; be swollen with conceit

    Latin-English dictionary > tumeō

  • 10 tumeo

    tŭmĕo, ēre, v. n. [Sanscr. tu-, taumi, tavīmi, to be strong; Gr. tulos, tulê, lump; Lat. tuber, tumulus, tumor, etc.; cf. O. H. Germ. dūmo; Germ. Daumen; Engl. thumb], to swell, be swollen or tumid, to be puffed out or inflated (mostly poet. and in postAug. prose; cf. turgeo).
    I.
    Lit.: So. Quid hoc in collo tibi tumet? Sa. Vomica'st:

    pressare parce,

    Plaut. Pers. 2, 5, 11:

    corpus tumet omne veneno,

    Ov. M. 3, 33:

    guttura plenis venis,

    id. ib. 3, 73:

    lumina fletu,

    Tib. 1, 8, 68 (al. timet):

    pedes,

    Verg. A. 2, 273:

    nares ac pectus,

    Quint. 11, 3, 29:

    fauces,

    id. 11, 3, 30:

    inritata loca semine,

    Lucr. 4, 1045:

    Achelous imbre,

    Ov. M. 8, 549:

    vela sinu,

    Mart. Spect. 26, 6:

    a vento unda,

    Ov. F. 2, 776:

    gemma in tenero palmite,

    id. ib. 3, 238:

    licet tumeant freta ventis,

    Tib. 4, 1, 194:

    sacci multo hordeo,

    Phaedr. 2, 7, 3:

    clivus molliter orbe, Claud. de Apono, 12: anni (virginis),

    i. e. to be ripe, Stat. Achill. 1, 292;

    v. tumesco and tumidus: cujus aceto tumes?

    Juv. 3, 293.— Absol.:

    rutam tritam imponunt contusis tumentibusque,

    swellings, tumors, Plin. 29, 2, 9, § 30; 15, 14, 15, § 52:

    in inmensis quā tumet Ida jugis,

    Ov. H. 5, 138.—
    II.
    Trop.
    A.
    To swell, be swollen with passionate excitement, to be excited, violent, ready to burst forth:

    sapientis animus semper vacat vitio, numquam turgescit, numquam tumet,

    Cic. Tusc. 3, 9, 19:

    multis gentibus irā tumentibus,

    Liv. 31, 8, 11.—With dat. ( poet.):

    accensum quis bile feret famulisque tumentem Leniet?

    Stat. S. 2, 1, 58:

    pectus anhelum, Et rabie fera corda tument,

    Verg. A. 6, 49; cf.:

    bile jecur,

    Hor. C. 1, 13, 4:

    nescio quid animus tumet,

    Sen. Thyest. 267 sq.:

    animus irā,

    id. Phoen. 352:

    leo animis,

    id. Troad. 1096:

    tument negotia,

    are in a ferment, unsettled, approaching a crisis, Cic. Att. 14, 4, 1:

    quoniam Galliae tumeant,

    Tac. H. 2, 32:

    animi plebis,

    Plin. Pan. 28, 3:

    bella,

    Ov. H. 7, 121.—With inf.:

    mens tumet jungere, etc.,

    Val. Fl. 1, 199.—
    B.
    To be puffed up with pride or vanity, to swell (poët. and in post-Aug. prose):

    tumens inani graculus superbiā,

    Phaedr. 1, 3, 4:

    Mithridateis nominibus,

    Ov. M. 15, 755:

    alto stemmate,

    Juv. 8, 40:

    partā jam laude,

    Val. Fl. 3, 677:

    merito,

    Mart. 4, 46, 2:

    vana,

    Verg. A. 11, 854:

    laudis amore tumes,

    Hor. Ep. 1, 1, 36:

    tibicinum gloriā tumere,

    Plin. 37, 1, 3, § 8:

    Alexander tumens successu rerum,

    Just. 39, 2, 1:

    stirpe Alexandri,

    Aur. Vict. Caes. 29, 2.—
    C.
    Of speech, to be inflated, turgid, pompous, bombastic (post-Aug. and rare):

    nec Ciceroni obtrectatores defuisse, quibus inflatus et tumens.. videretur,

    Tac. Or. 18; Quint. 8, 3, 18:

    Musa nec insano syrmate nostra tumet,

    Mart. 4, 49, 8.

    Lewis & Short latin dictionary > tumeo

  • 11 tumesco

    tŭmesco, mŭi, 3, v. inch. n. [tumeo], to begin to swell, to swell up ( poet. and in postAug. prose).
    I.
    Lit.:

    inflatum mare cum subito penitusque tumescit, Cic. poët. Div. 1, 7, 13: vi maria,

    Verg. G. 2, 479:

    freta ventis,

    Ov. M. 1, 36:

    inflata colla,

    id. ib. 6, 377:

    vulnera,

    Tac. H. 2, 77:

    fluvius tabe nivis,

    Luc. 10, 244:

    suco herba,

    Sen. Herc. Fur. 936:

    matura virginitas,

    Claud. Epith. 125.—
    II.
    Trop., to swell up, become swollen with passionate excitement, to become excited, violent, ready to burst forth:

    rumpor et ora mihi pariter cum mente tumescunt (with anger),

    Ov. H. 8, 57:

    rabie,

    Claud. IV. Cons. Hon. 242.—
    B.
    To be puffed up with pride or insolence:

    mens aut languescit aut contra tumescit inani persuasione,

    Quint. 1, 2, 18;

    so with pride: serviles animi alte,

    Claud. in Eutr. 1, 176:

    Ly dia Pactoli fonte,

    id. II. Cons. Stil. 61:

    (monet) operta tumescere bella,

    are fermenting, threatening to break out, Verg. G. 1, 465; cf.:

    tumescens bellum,

    Vell. 2, 15, 2.

    Lewis & Short latin dictionary > tumesco

  • 12 tendo

    tendo ( tenno), tĕtendi, tentum and tensum, 3, v. a. and n. [root ten-, tan, v. teneo; cf. Gr. teinô].
    I.
    Act., to stretch, stretch out, distend, extend, etc. (class.; cf.: extendo, explico).
    A.
    Lit.
    1.
    In gen.:

    suntne igitur insidiae, tendere plagas?

    Cic. Off. 3, 17, 68:

    plagam, Pac. ap. Fest. s. v. nequitum, p. 162 Müll.: quia non rete accipitri tennitur,

    Ter. Phorm. 2, 2, 16 sq.; cf.:

    retia (alicui),

    Prop. 2, 32 (3, 30), 20; Hor. Epod. 2, 33; Ov. M. 4, 513; 7, 701; 8, 331 al.:

    casses alicui,

    Tib. 1, 6, 5:

    intumescit collum, nervi tenduntur,

    Col. 6, 14, 4:

    chordam,

    Plaut. Most. 3, 2, 55:

    arcum,

    to bend, Verg. A. 7, 164; Hor. C. 2, 10, 20; Ov. M. 2, 604; 5, 55; 5, 63; Stat. S. 3, 1, 51.—Hence, poet. transf.:

    sagittas Arcu,

    to shoot, hurl, Hor. C. 1, 29, 9; cf.:

    spicula cornu,

    Verg. A. 9, 606:

    pariterque oculos telumque,

    id. ib. 5, 508:

    barbiton,

    to tune, Hor. C. 1, 1, 34; cf.:

    tympana tenta tonant palmis,

    Lucr. 2, 618:

    validā lora manu,

    Ov. Am. 3, 2, 72:

    vela (Noti),

    to swell, Verg. A. 3, 268:

    praecipiti carbasa tenta Noto,

    Ov. H. 10, 30:

    praetorium,

    to stretch out, pitch, Caes. B. C. 3, 82: pelles in ordine tentae, Lucil. ap. Non. 181, 30:

    conopia,

    Prop. 3, 11 (4, 10), 45: grabatos restibus, Lucil. ap. Non. 181, 29:

    cubilia,

    Hor. Epod. 12, 12: manus ad caeli caerula templa, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 51 Vahl.); so, manus ad caelum, Caes. B. C. 2, 5; Verg. A. 3, 176:

    bracchia ad caelum,

    Ov. M. 6, 279; 9, 293;

    for which: bracchia caelo,

    id. ib. 2, 580;

    9, 210: ad legatos atque exercitum supplices manus tendunt,

    Caes. B. C. 2, 12; so,

    manus ad aliquem,

    id. B. G. 2, 13:

    ad sidera palmas,

    Verg. A. 1, 93:

    super aequora palmas,

    Ov. M. 8, 849:

    ad aliquem orantia bracchia,

    id. P. 2, 9, 65:

    manus supplices dis immortalibus,

    Cic. Font. 17, 48; cf.:

    vobis supplex manus tendit patria communis,

    id. Cat. 4, 9, 18; so,

    manus alicui,

    Caes. B. G. 7, 48; Ov. M. 3, 723; id. H. 10, 146:

    manus supinas,

    Liv. 3, 50, 5:

    manus ripae ulterioris amore,

    Verg. A. 6, 314; cf.

    also: Graecia tendit dexteram Italiae,

    stretches forth, reaches, Cic. Phil. 10, 4, 9; id. Prov. Cons. 4, 9:

    (conjux) parvum patri tendebat Iulum,

    reaches out, Verg. A. 2, 674:

    tu munera supplex Tende, petens pacem,

    id. G. 4, 535:

    quo tendant ferrum,

    aim, direct, id. A. 5, 489:

    qua nunc se ponti plaga caerula tendit,

    stretches itself out, extends, Lucr. 5, 481. —
    2.
    In partic.:

    nervum tendere, in mal. part.,

    Auct. Priap. 70; cf. Mart. 11, 60, 3.—Hence, tentus, a lecherous man, Mart. 11, 73, 3; Auct. Priap. 20; 27; 34 al.; and tenta, ōrum, n., = membrum virile, Cat. 80, 6.—
    B.
    Trop.: insidiae tenduntur alicui, are spread out, laid (qs. like nets), Cic. Rosc. Com. 16, 46:

    insidias alicui,

    Sall. C. 27, 2; Suet. Caes. 35:

    omnes insidias animis,

    Cic. Leg. 1, 17, 47:

    animum vigilem,

    to strain, exert, Stat. Achill. 1, 543: longo tendit praecordia voto, Claud. Cons. Prob. et Ol. 66; cf.:

    sunt quibus in Satirā videor nimis acer et ultra Legem tendere opus,

    i. e. to heighten, aggravate, Hor. S. 2, 1, 2:

    aestivam sermone benigno noctem,

    to protract, extend, id. Ep. 1, 5, 11:

    (lunam) Tanto posse minus cum Signis tendere cursum,

    to direct, Lucr. 5, 631:

    cursum ex acie in Capitolia,

    Sil. 9, 216:

    cursum ad agmina suorum,

    id. 10, 73:

    iter ad naves,

    Verg. A. 1, 656:

    iter pennis,

    id. ib. 6, 240:

    ad dominum iter,

    Ov. M. 2, 547:

    cursum unde et quo,

    Liv. 23, 34, 5:

    iter in Hispaniam, Auct. B. Afr. 95: cunctis civibus lucem ingenii et consilii sui porrigens atque tendens,

    tendering, offering, Cic. de Or. 1, 40, 184.—
    II.
    Neutr.
    A.
    To direct one ' s self or one ' s course; to aim, strive, go, travel, march, tend, bend one ' s course in any direction (class.).
    1.
    Lit.:

    dubito an Venusiam tendam,

    Cic. Att. 16, 5, 3:

    Beneventum,

    Hor. S. 1, 5, 71:

    cursuque amens ad limina tendit,

    Verg. A. 2, 321:

    ad castra,

    Liv. 9, 37:

    in castra,

    id. 10, 36:

    ad aedes,

    Hor. Ep. 1, 7, 89:

    ad domum Bruti et Cassii,

    Suet. Caes. 85:

    ad portus,

    Ov. M. 15, 690:

    Ciconum ad oras,

    id. ib. 10, 3:

    ad metam,

    id. ib. 15, 453; cf.:

    cum alter ad alterum tenderemus,

    Plin. Ep. 1, 5, 9:

    unde venis? et Quo tendis?

    Hor. S. 1, 9, 63; id. Ep. 1, 15, 11; id. C. 3, 3, 70:

    quo tendere pergunt,

    Verg. A. 6, 198; Nep. Milt. 1, 6:

    tendimus huc (sc. in Orcum) omnes,

    Ov. M. 10, 34 et saep. —
    b.
    Of things concrete or abstract, to go, proceed, extend, stretch, etc.:

    in quem locum quaeque (imago) tendat,

    Lucr. 4, 179:

    levibus in sublime tendentibus,

    Plin. 2, 5, 4, § 11:

    sursum tendit palmes,

    Col. 5, 6, 28:

    simulacra viis derectis omnia tendunt,

    Lucr. 4, 609.— Poet., with acc. of direction:

    tunc aethera tendit,

    Luc. 7, 477:

    dextera (via), quae Ditis magni sub moenia tendit,

    Verg. A. 6, 541:

    gula tendit ad stomachum, is ad ventrem,

    reaches, extends, Plin. 11, 37, 66, § 176:

    Taurus mons ad occasum tendens,

    id. 5, 27, 27, § 97; so id. 5, 5, 5, § 35; 16, 30, 53, § 122; cf.:

    Portae Caspiae, quae per Iberiam in Sarmatas tendunt,

    id. 6, 13, 15, § 40:

    seu mollis quā tendit Ionia,

    Prop. 1, 6, 31.—
    2.
    Trop.
    a.
    In gen., to aim, strive, be directed or inclined, to tend in any direction:

    ad reliqua alacri tendebamus animo,

    Cic. Div. 2, 2, 4; cf.:

    ad altiora et non concessa tendere,

    Liv. 4, 13, 4:

    ad majora,

    Quint. 2, 4, 20; 12, 2, 27:

    ad eloquium,

    Ov. Tr. 4, 10, 17:

    ad suum,

    Liv. 4, 9, 5; cf.:

    ad Carthaginienses,

    id. 24, 5, 8:

    cum alii alio tenderent,

    id. 24, 28, 1:

    in diversum sententiae tendebant,

    id. 36, 10, 7: tenes, quorsum haec tendant, quae loquor, tend, look, = spectent, Plaut. Ps. 1, 2, 81; Hor. S. 2, 7, 21. —
    (β).
    To exert one ' s self, to strive, endeavor (mostly poet.); with inf.:

    (Laocoon) manibus tendit divellere nodos,

    Verg. A. 2, 220:

    pasta (nitedula) rursus Ire foras pleno tendebat corpore frustra,

    Hor. Ep. 1, 7, 31: captae [p. 1853] civitati leges imponere, Liv. 6, 38, 7; 24, 35; 10, 1:

    quod efficere tendimus,

    Quint. 9, 1, 21:

    fratresque tendentes opaco Pelion imposuisse Olympo,

    Hor. C. 3, 4, 51:

    tendit disertus haberi,

    id. Ep. 1, 19, 16:

    aqua tendit rumpere plumbum,

    id. ib. 1, 10, 20; Pers. 5, 139; Juv. 10, 154. — Absol.:

    miles tendere, inde ad jurgium,

    insists, persists, Ter. Eun. 4, 1, 12. —
    b.
    In partic., to exert one ' s self in opposition, to strive, try, endeavor, contend (class. but not freq. till the Aug. per.):

    nec nos obniti contra nec tendere tantum Sufficimus,

    Verg. A. 5, 21; cf.: nec mora nec requies;

    vasto certamine tendunt,

    id. ib. 12, 553:

    Petreius ubi videt Catilinam contra ac ratus erat magnā vi tendere,

    Sall. C. 60, 5; cf.:

    summā vi,

    Liv. 32, 32, 7 Drak.:

    adversus, etc.,

    id. 34, 34, 1:

    contra,

    id. 35, 51, 6:

    ultra,

    id. 24, 31, 4:

    acrius,

    Tac. A. 2, 74; cf.:

    acrius contra, ut, etc.,

    Liv. 3, 15, 2; so with ut, id. 4, 7, 8; with ne, id. 4, 8, 6:

    quid tendit? cum efficere non possit, ut, etc.,

    what does he strive for? to what do his efforts tend? Cic. Fin. 2, 5, 16; cf.:

    nihil illi tendere contra,

    Verg. A. 9, 377. —
    B.
    For tentoria tendere, to set up tents, to be under tents, be encamped, to encamp:

    qui sub vallo tenderent mercatores,

    Caes. B. G. 6, 37; cf.:

    omnibus extra vallum jussis tendere, Frontin. Strat. 4, 1, 18: vallo tendetis in illo,

    Luc. 7, 328:

    hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles,

    Verg. A. 2, 29:

    legio latis tendebat in arvis,

    id. ib. 8, 605:

    isdem castris,

    Liv. 44, 13, 12; 27, 46; 44, 5; Suet. Galb. 12; 19; cf.:

    isdem hibernis tendentes,

    Tac. H. 1, 55:

    Lugduni tendentes,

    id. ib. 1, 59:

    cum multitudo laxius tenderet,

    Curt. 3, 8, 18; 5, 7, 6; 7, 2, 37:

    tendere in campis,

    id. 10, 7, 20. — Hence, tensus, a, um, P. a., stretched out, drawn tight, strained, tense (rare):

    rectissima linea tensa,

    Quint. 3, 6, 83:

    collum,

    id. 11, 3, 82; cf.:

    remissis magis quam tensis (digitis),

    id. 11, 3, 99:

    vox tensior (opp. remissior),

    id. 11, 3, 42:

    lacerti,

    Luc. 7, 469:

    rudentes,

    id. 2, 683:

    frons,

    Lucr. 6, 1195:

    tormento citharāque tensior,

    Auct. Priap. 6 and 70.— Sup. and adv. do not occur.

    Lewis & Short latin dictionary > tendo

  • 13 tenno

    tendo ( tenno), tĕtendi, tentum and tensum, 3, v. a. and n. [root ten-, tan, v. teneo; cf. Gr. teinô].
    I.
    Act., to stretch, stretch out, distend, extend, etc. (class.; cf.: extendo, explico).
    A.
    Lit.
    1.
    In gen.:

    suntne igitur insidiae, tendere plagas?

    Cic. Off. 3, 17, 68:

    plagam, Pac. ap. Fest. s. v. nequitum, p. 162 Müll.: quia non rete accipitri tennitur,

    Ter. Phorm. 2, 2, 16 sq.; cf.:

    retia (alicui),

    Prop. 2, 32 (3, 30), 20; Hor. Epod. 2, 33; Ov. M. 4, 513; 7, 701; 8, 331 al.:

    casses alicui,

    Tib. 1, 6, 5:

    intumescit collum, nervi tenduntur,

    Col. 6, 14, 4:

    chordam,

    Plaut. Most. 3, 2, 55:

    arcum,

    to bend, Verg. A. 7, 164; Hor. C. 2, 10, 20; Ov. M. 2, 604; 5, 55; 5, 63; Stat. S. 3, 1, 51.—Hence, poet. transf.:

    sagittas Arcu,

    to shoot, hurl, Hor. C. 1, 29, 9; cf.:

    spicula cornu,

    Verg. A. 9, 606:

    pariterque oculos telumque,

    id. ib. 5, 508:

    barbiton,

    to tune, Hor. C. 1, 1, 34; cf.:

    tympana tenta tonant palmis,

    Lucr. 2, 618:

    validā lora manu,

    Ov. Am. 3, 2, 72:

    vela (Noti),

    to swell, Verg. A. 3, 268:

    praecipiti carbasa tenta Noto,

    Ov. H. 10, 30:

    praetorium,

    to stretch out, pitch, Caes. B. C. 3, 82: pelles in ordine tentae, Lucil. ap. Non. 181, 30:

    conopia,

    Prop. 3, 11 (4, 10), 45: grabatos restibus, Lucil. ap. Non. 181, 29:

    cubilia,

    Hor. Epod. 12, 12: manus ad caeli caerula templa, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 51 Vahl.); so, manus ad caelum, Caes. B. C. 2, 5; Verg. A. 3, 176:

    bracchia ad caelum,

    Ov. M. 6, 279; 9, 293;

    for which: bracchia caelo,

    id. ib. 2, 580;

    9, 210: ad legatos atque exercitum supplices manus tendunt,

    Caes. B. C. 2, 12; so,

    manus ad aliquem,

    id. B. G. 2, 13:

    ad sidera palmas,

    Verg. A. 1, 93:

    super aequora palmas,

    Ov. M. 8, 849:

    ad aliquem orantia bracchia,

    id. P. 2, 9, 65:

    manus supplices dis immortalibus,

    Cic. Font. 17, 48; cf.:

    vobis supplex manus tendit patria communis,

    id. Cat. 4, 9, 18; so,

    manus alicui,

    Caes. B. G. 7, 48; Ov. M. 3, 723; id. H. 10, 146:

    manus supinas,

    Liv. 3, 50, 5:

    manus ripae ulterioris amore,

    Verg. A. 6, 314; cf.

    also: Graecia tendit dexteram Italiae,

    stretches forth, reaches, Cic. Phil. 10, 4, 9; id. Prov. Cons. 4, 9:

    (conjux) parvum patri tendebat Iulum,

    reaches out, Verg. A. 2, 674:

    tu munera supplex Tende, petens pacem,

    id. G. 4, 535:

    quo tendant ferrum,

    aim, direct, id. A. 5, 489:

    qua nunc se ponti plaga caerula tendit,

    stretches itself out, extends, Lucr. 5, 481. —
    2.
    In partic.:

    nervum tendere, in mal. part.,

    Auct. Priap. 70; cf. Mart. 11, 60, 3.—Hence, tentus, a lecherous man, Mart. 11, 73, 3; Auct. Priap. 20; 27; 34 al.; and tenta, ōrum, n., = membrum virile, Cat. 80, 6.—
    B.
    Trop.: insidiae tenduntur alicui, are spread out, laid (qs. like nets), Cic. Rosc. Com. 16, 46:

    insidias alicui,

    Sall. C. 27, 2; Suet. Caes. 35:

    omnes insidias animis,

    Cic. Leg. 1, 17, 47:

    animum vigilem,

    to strain, exert, Stat. Achill. 1, 543: longo tendit praecordia voto, Claud. Cons. Prob. et Ol. 66; cf.:

    sunt quibus in Satirā videor nimis acer et ultra Legem tendere opus,

    i. e. to heighten, aggravate, Hor. S. 2, 1, 2:

    aestivam sermone benigno noctem,

    to protract, extend, id. Ep. 1, 5, 11:

    (lunam) Tanto posse minus cum Signis tendere cursum,

    to direct, Lucr. 5, 631:

    cursum ex acie in Capitolia,

    Sil. 9, 216:

    cursum ad agmina suorum,

    id. 10, 73:

    iter ad naves,

    Verg. A. 1, 656:

    iter pennis,

    id. ib. 6, 240:

    ad dominum iter,

    Ov. M. 2, 547:

    cursum unde et quo,

    Liv. 23, 34, 5:

    iter in Hispaniam, Auct. B. Afr. 95: cunctis civibus lucem ingenii et consilii sui porrigens atque tendens,

    tendering, offering, Cic. de Or. 1, 40, 184.—
    II.
    Neutr.
    A.
    To direct one ' s self or one ' s course; to aim, strive, go, travel, march, tend, bend one ' s course in any direction (class.).
    1.
    Lit.:

    dubito an Venusiam tendam,

    Cic. Att. 16, 5, 3:

    Beneventum,

    Hor. S. 1, 5, 71:

    cursuque amens ad limina tendit,

    Verg. A. 2, 321:

    ad castra,

    Liv. 9, 37:

    in castra,

    id. 10, 36:

    ad aedes,

    Hor. Ep. 1, 7, 89:

    ad domum Bruti et Cassii,

    Suet. Caes. 85:

    ad portus,

    Ov. M. 15, 690:

    Ciconum ad oras,

    id. ib. 10, 3:

    ad metam,

    id. ib. 15, 453; cf.:

    cum alter ad alterum tenderemus,

    Plin. Ep. 1, 5, 9:

    unde venis? et Quo tendis?

    Hor. S. 1, 9, 63; id. Ep. 1, 15, 11; id. C. 3, 3, 70:

    quo tendere pergunt,

    Verg. A. 6, 198; Nep. Milt. 1, 6:

    tendimus huc (sc. in Orcum) omnes,

    Ov. M. 10, 34 et saep. —
    b.
    Of things concrete or abstract, to go, proceed, extend, stretch, etc.:

    in quem locum quaeque (imago) tendat,

    Lucr. 4, 179:

    levibus in sublime tendentibus,

    Plin. 2, 5, 4, § 11:

    sursum tendit palmes,

    Col. 5, 6, 28:

    simulacra viis derectis omnia tendunt,

    Lucr. 4, 609.— Poet., with acc. of direction:

    tunc aethera tendit,

    Luc. 7, 477:

    dextera (via), quae Ditis magni sub moenia tendit,

    Verg. A. 6, 541:

    gula tendit ad stomachum, is ad ventrem,

    reaches, extends, Plin. 11, 37, 66, § 176:

    Taurus mons ad occasum tendens,

    id. 5, 27, 27, § 97; so id. 5, 5, 5, § 35; 16, 30, 53, § 122; cf.:

    Portae Caspiae, quae per Iberiam in Sarmatas tendunt,

    id. 6, 13, 15, § 40:

    seu mollis quā tendit Ionia,

    Prop. 1, 6, 31.—
    2.
    Trop.
    a.
    In gen., to aim, strive, be directed or inclined, to tend in any direction:

    ad reliqua alacri tendebamus animo,

    Cic. Div. 2, 2, 4; cf.:

    ad altiora et non concessa tendere,

    Liv. 4, 13, 4:

    ad majora,

    Quint. 2, 4, 20; 12, 2, 27:

    ad eloquium,

    Ov. Tr. 4, 10, 17:

    ad suum,

    Liv. 4, 9, 5; cf.:

    ad Carthaginienses,

    id. 24, 5, 8:

    cum alii alio tenderent,

    id. 24, 28, 1:

    in diversum sententiae tendebant,

    id. 36, 10, 7: tenes, quorsum haec tendant, quae loquor, tend, look, = spectent, Plaut. Ps. 1, 2, 81; Hor. S. 2, 7, 21. —
    (β).
    To exert one ' s self, to strive, endeavor (mostly poet.); with inf.:

    (Laocoon) manibus tendit divellere nodos,

    Verg. A. 2, 220:

    pasta (nitedula) rursus Ire foras pleno tendebat corpore frustra,

    Hor. Ep. 1, 7, 31: captae [p. 1853] civitati leges imponere, Liv. 6, 38, 7; 24, 35; 10, 1:

    quod efficere tendimus,

    Quint. 9, 1, 21:

    fratresque tendentes opaco Pelion imposuisse Olympo,

    Hor. C. 3, 4, 51:

    tendit disertus haberi,

    id. Ep. 1, 19, 16:

    aqua tendit rumpere plumbum,

    id. ib. 1, 10, 20; Pers. 5, 139; Juv. 10, 154. — Absol.:

    miles tendere, inde ad jurgium,

    insists, persists, Ter. Eun. 4, 1, 12. —
    b.
    In partic., to exert one ' s self in opposition, to strive, try, endeavor, contend (class. but not freq. till the Aug. per.):

    nec nos obniti contra nec tendere tantum Sufficimus,

    Verg. A. 5, 21; cf.: nec mora nec requies;

    vasto certamine tendunt,

    id. ib. 12, 553:

    Petreius ubi videt Catilinam contra ac ratus erat magnā vi tendere,

    Sall. C. 60, 5; cf.:

    summā vi,

    Liv. 32, 32, 7 Drak.:

    adversus, etc.,

    id. 34, 34, 1:

    contra,

    id. 35, 51, 6:

    ultra,

    id. 24, 31, 4:

    acrius,

    Tac. A. 2, 74; cf.:

    acrius contra, ut, etc.,

    Liv. 3, 15, 2; so with ut, id. 4, 7, 8; with ne, id. 4, 8, 6:

    quid tendit? cum efficere non possit, ut, etc.,

    what does he strive for? to what do his efforts tend? Cic. Fin. 2, 5, 16; cf.:

    nihil illi tendere contra,

    Verg. A. 9, 377. —
    B.
    For tentoria tendere, to set up tents, to be under tents, be encamped, to encamp:

    qui sub vallo tenderent mercatores,

    Caes. B. G. 6, 37; cf.:

    omnibus extra vallum jussis tendere, Frontin. Strat. 4, 1, 18: vallo tendetis in illo,

    Luc. 7, 328:

    hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles,

    Verg. A. 2, 29:

    legio latis tendebat in arvis,

    id. ib. 8, 605:

    isdem castris,

    Liv. 44, 13, 12; 27, 46; 44, 5; Suet. Galb. 12; 19; cf.:

    isdem hibernis tendentes,

    Tac. H. 1, 55:

    Lugduni tendentes,

    id. ib. 1, 59:

    cum multitudo laxius tenderet,

    Curt. 3, 8, 18; 5, 7, 6; 7, 2, 37:

    tendere in campis,

    id. 10, 7, 20. — Hence, tensus, a, um, P. a., stretched out, drawn tight, strained, tense (rare):

    rectissima linea tensa,

    Quint. 3, 6, 83:

    collum,

    id. 11, 3, 82; cf.:

    remissis magis quam tensis (digitis),

    id. 11, 3, 99:

    vox tensior (opp. remissior),

    id. 11, 3, 42:

    lacerti,

    Luc. 7, 469:

    rudentes,

    id. 2, 683:

    frons,

    Lucr. 6, 1195:

    tormento citharāque tensior,

    Auct. Priap. 6 and 70.— Sup. and adv. do not occur.

    Lewis & Short latin dictionary > tenno

  • 14 tenta

    tendo ( tenno), tĕtendi, tentum and tensum, 3, v. a. and n. [root ten-, tan, v. teneo; cf. Gr. teinô].
    I.
    Act., to stretch, stretch out, distend, extend, etc. (class.; cf.: extendo, explico).
    A.
    Lit.
    1.
    In gen.:

    suntne igitur insidiae, tendere plagas?

    Cic. Off. 3, 17, 68:

    plagam, Pac. ap. Fest. s. v. nequitum, p. 162 Müll.: quia non rete accipitri tennitur,

    Ter. Phorm. 2, 2, 16 sq.; cf.:

    retia (alicui),

    Prop. 2, 32 (3, 30), 20; Hor. Epod. 2, 33; Ov. M. 4, 513; 7, 701; 8, 331 al.:

    casses alicui,

    Tib. 1, 6, 5:

    intumescit collum, nervi tenduntur,

    Col. 6, 14, 4:

    chordam,

    Plaut. Most. 3, 2, 55:

    arcum,

    to bend, Verg. A. 7, 164; Hor. C. 2, 10, 20; Ov. M. 2, 604; 5, 55; 5, 63; Stat. S. 3, 1, 51.—Hence, poet. transf.:

    sagittas Arcu,

    to shoot, hurl, Hor. C. 1, 29, 9; cf.:

    spicula cornu,

    Verg. A. 9, 606:

    pariterque oculos telumque,

    id. ib. 5, 508:

    barbiton,

    to tune, Hor. C. 1, 1, 34; cf.:

    tympana tenta tonant palmis,

    Lucr. 2, 618:

    validā lora manu,

    Ov. Am. 3, 2, 72:

    vela (Noti),

    to swell, Verg. A. 3, 268:

    praecipiti carbasa tenta Noto,

    Ov. H. 10, 30:

    praetorium,

    to stretch out, pitch, Caes. B. C. 3, 82: pelles in ordine tentae, Lucil. ap. Non. 181, 30:

    conopia,

    Prop. 3, 11 (4, 10), 45: grabatos restibus, Lucil. ap. Non. 181, 29:

    cubilia,

    Hor. Epod. 12, 12: manus ad caeli caerula templa, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 40 (Ann. v. 51 Vahl.); so, manus ad caelum, Caes. B. C. 2, 5; Verg. A. 3, 176:

    bracchia ad caelum,

    Ov. M. 6, 279; 9, 293;

    for which: bracchia caelo,

    id. ib. 2, 580;

    9, 210: ad legatos atque exercitum supplices manus tendunt,

    Caes. B. C. 2, 12; so,

    manus ad aliquem,

    id. B. G. 2, 13:

    ad sidera palmas,

    Verg. A. 1, 93:

    super aequora palmas,

    Ov. M. 8, 849:

    ad aliquem orantia bracchia,

    id. P. 2, 9, 65:

    manus supplices dis immortalibus,

    Cic. Font. 17, 48; cf.:

    vobis supplex manus tendit patria communis,

    id. Cat. 4, 9, 18; so,

    manus alicui,

    Caes. B. G. 7, 48; Ov. M. 3, 723; id. H. 10, 146:

    manus supinas,

    Liv. 3, 50, 5:

    manus ripae ulterioris amore,

    Verg. A. 6, 314; cf.

    also: Graecia tendit dexteram Italiae,

    stretches forth, reaches, Cic. Phil. 10, 4, 9; id. Prov. Cons. 4, 9:

    (conjux) parvum patri tendebat Iulum,

    reaches out, Verg. A. 2, 674:

    tu munera supplex Tende, petens pacem,

    id. G. 4, 535:

    quo tendant ferrum,

    aim, direct, id. A. 5, 489:

    qua nunc se ponti plaga caerula tendit,

    stretches itself out, extends, Lucr. 5, 481. —
    2.
    In partic.:

    nervum tendere, in mal. part.,

    Auct. Priap. 70; cf. Mart. 11, 60, 3.—Hence, tentus, a lecherous man, Mart. 11, 73, 3; Auct. Priap. 20; 27; 34 al.; and tenta, ōrum, n., = membrum virile, Cat. 80, 6.—
    B.
    Trop.: insidiae tenduntur alicui, are spread out, laid (qs. like nets), Cic. Rosc. Com. 16, 46:

    insidias alicui,

    Sall. C. 27, 2; Suet. Caes. 35:

    omnes insidias animis,

    Cic. Leg. 1, 17, 47:

    animum vigilem,

    to strain, exert, Stat. Achill. 1, 543: longo tendit praecordia voto, Claud. Cons. Prob. et Ol. 66; cf.:

    sunt quibus in Satirā videor nimis acer et ultra Legem tendere opus,

    i. e. to heighten, aggravate, Hor. S. 2, 1, 2:

    aestivam sermone benigno noctem,

    to protract, extend, id. Ep. 1, 5, 11:

    (lunam) Tanto posse minus cum Signis tendere cursum,

    to direct, Lucr. 5, 631:

    cursum ex acie in Capitolia,

    Sil. 9, 216:

    cursum ad agmina suorum,

    id. 10, 73:

    iter ad naves,

    Verg. A. 1, 656:

    iter pennis,

    id. ib. 6, 240:

    ad dominum iter,

    Ov. M. 2, 547:

    cursum unde et quo,

    Liv. 23, 34, 5:

    iter in Hispaniam, Auct. B. Afr. 95: cunctis civibus lucem ingenii et consilii sui porrigens atque tendens,

    tendering, offering, Cic. de Or. 1, 40, 184.—
    II.
    Neutr.
    A.
    To direct one ' s self or one ' s course; to aim, strive, go, travel, march, tend, bend one ' s course in any direction (class.).
    1.
    Lit.:

    dubito an Venusiam tendam,

    Cic. Att. 16, 5, 3:

    Beneventum,

    Hor. S. 1, 5, 71:

    cursuque amens ad limina tendit,

    Verg. A. 2, 321:

    ad castra,

    Liv. 9, 37:

    in castra,

    id. 10, 36:

    ad aedes,

    Hor. Ep. 1, 7, 89:

    ad domum Bruti et Cassii,

    Suet. Caes. 85:

    ad portus,

    Ov. M. 15, 690:

    Ciconum ad oras,

    id. ib. 10, 3:

    ad metam,

    id. ib. 15, 453; cf.:

    cum alter ad alterum tenderemus,

    Plin. Ep. 1, 5, 9:

    unde venis? et Quo tendis?

    Hor. S. 1, 9, 63; id. Ep. 1, 15, 11; id. C. 3, 3, 70:

    quo tendere pergunt,

    Verg. A. 6, 198; Nep. Milt. 1, 6:

    tendimus huc (sc. in Orcum) omnes,

    Ov. M. 10, 34 et saep. —
    b.
    Of things concrete or abstract, to go, proceed, extend, stretch, etc.:

    in quem locum quaeque (imago) tendat,

    Lucr. 4, 179:

    levibus in sublime tendentibus,

    Plin. 2, 5, 4, § 11:

    sursum tendit palmes,

    Col. 5, 6, 28:

    simulacra viis derectis omnia tendunt,

    Lucr. 4, 609.— Poet., with acc. of direction:

    tunc aethera tendit,

    Luc. 7, 477:

    dextera (via), quae Ditis magni sub moenia tendit,

    Verg. A. 6, 541:

    gula tendit ad stomachum, is ad ventrem,

    reaches, extends, Plin. 11, 37, 66, § 176:

    Taurus mons ad occasum tendens,

    id. 5, 27, 27, § 97; so id. 5, 5, 5, § 35; 16, 30, 53, § 122; cf.:

    Portae Caspiae, quae per Iberiam in Sarmatas tendunt,

    id. 6, 13, 15, § 40:

    seu mollis quā tendit Ionia,

    Prop. 1, 6, 31.—
    2.
    Trop.
    a.
    In gen., to aim, strive, be directed or inclined, to tend in any direction:

    ad reliqua alacri tendebamus animo,

    Cic. Div. 2, 2, 4; cf.:

    ad altiora et non concessa tendere,

    Liv. 4, 13, 4:

    ad majora,

    Quint. 2, 4, 20; 12, 2, 27:

    ad eloquium,

    Ov. Tr. 4, 10, 17:

    ad suum,

    Liv. 4, 9, 5; cf.:

    ad Carthaginienses,

    id. 24, 5, 8:

    cum alii alio tenderent,

    id. 24, 28, 1:

    in diversum sententiae tendebant,

    id. 36, 10, 7: tenes, quorsum haec tendant, quae loquor, tend, look, = spectent, Plaut. Ps. 1, 2, 81; Hor. S. 2, 7, 21. —
    (β).
    To exert one ' s self, to strive, endeavor (mostly poet.); with inf.:

    (Laocoon) manibus tendit divellere nodos,

    Verg. A. 2, 220:

    pasta (nitedula) rursus Ire foras pleno tendebat corpore frustra,

    Hor. Ep. 1, 7, 31: captae [p. 1853] civitati leges imponere, Liv. 6, 38, 7; 24, 35; 10, 1:

    quod efficere tendimus,

    Quint. 9, 1, 21:

    fratresque tendentes opaco Pelion imposuisse Olympo,

    Hor. C. 3, 4, 51:

    tendit disertus haberi,

    id. Ep. 1, 19, 16:

    aqua tendit rumpere plumbum,

    id. ib. 1, 10, 20; Pers. 5, 139; Juv. 10, 154. — Absol.:

    miles tendere, inde ad jurgium,

    insists, persists, Ter. Eun. 4, 1, 12. —
    b.
    In partic., to exert one ' s self in opposition, to strive, try, endeavor, contend (class. but not freq. till the Aug. per.):

    nec nos obniti contra nec tendere tantum Sufficimus,

    Verg. A. 5, 21; cf.: nec mora nec requies;

    vasto certamine tendunt,

    id. ib. 12, 553:

    Petreius ubi videt Catilinam contra ac ratus erat magnā vi tendere,

    Sall. C. 60, 5; cf.:

    summā vi,

    Liv. 32, 32, 7 Drak.:

    adversus, etc.,

    id. 34, 34, 1:

    contra,

    id. 35, 51, 6:

    ultra,

    id. 24, 31, 4:

    acrius,

    Tac. A. 2, 74; cf.:

    acrius contra, ut, etc.,

    Liv. 3, 15, 2; so with ut, id. 4, 7, 8; with ne, id. 4, 8, 6:

    quid tendit? cum efficere non possit, ut, etc.,

    what does he strive for? to what do his efforts tend? Cic. Fin. 2, 5, 16; cf.:

    nihil illi tendere contra,

    Verg. A. 9, 377. —
    B.
    For tentoria tendere, to set up tents, to be under tents, be encamped, to encamp:

    qui sub vallo tenderent mercatores,

    Caes. B. G. 6, 37; cf.:

    omnibus extra vallum jussis tendere, Frontin. Strat. 4, 1, 18: vallo tendetis in illo,

    Luc. 7, 328:

    hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles,

    Verg. A. 2, 29:

    legio latis tendebat in arvis,

    id. ib. 8, 605:

    isdem castris,

    Liv. 44, 13, 12; 27, 46; 44, 5; Suet. Galb. 12; 19; cf.:

    isdem hibernis tendentes,

    Tac. H. 1, 55:

    Lugduni tendentes,

    id. ib. 1, 59:

    cum multitudo laxius tenderet,

    Curt. 3, 8, 18; 5, 7, 6; 7, 2, 37:

    tendere in campis,

    id. 10, 7, 20. — Hence, tensus, a, um, P. a., stretched out, drawn tight, strained, tense (rare):

    rectissima linea tensa,

    Quint. 3, 6, 83:

    collum,

    id. 11, 3, 82; cf.:

    remissis magis quam tensis (digitis),

    id. 11, 3, 99:

    vox tensior (opp. remissior),

    id. 11, 3, 42:

    lacerti,

    Luc. 7, 469:

    rudentes,

    id. 2, 683:

    frons,

    Lucr. 6, 1195:

    tormento citharāque tensior,

    Auct. Priap. 6 and 70.— Sup. and adv. do not occur.

    Lewis & Short latin dictionary > tenta

  • 15 tendō (old also tennō)

       tendō (old also tennō) tetendī, tentus, or (late) tēnsus, ere    [2 TA-], to stretch, make tense, stretch out, spread out, distend, extend: plagas: quia non rete accipitri tennitur, T.: retia cervis, O.: arcum, keep bent, H.: tendere doctior arcūs, O.: vela, swell, V.: cubilia, spread, H.: tenta ubera, distended, H.—Of tents, to spread out, pitch, erect: praetorium, Cs.— To stretch out, present, offer, reach, extend: manūs ad templa: bracchia caelo, O.: ad legatos supplices manūs, Cs.: vobis manūs: supinas manūs, L.: dexteram Italiae, reaches: civibus lucem ingeni sui, to tender: patri Iulum, hold out, V.— To aim, direct, shoot, drive: Quo tendant ferrum, V.: sagittas Arcu, H.: spicula cornu, V. — To string, tune: barbiton, H.—Fig., to lay, contrive, devise: insidiae tenduntur alicui, are laid.— To press, strain: ultra Legem tendere opus, i. e. press to extravagance, H.: Aestivam sermone benigno noctem, protract, H.—Of a way or course, to direct, pursue, turn, wend: iter ad naves, V.: unde et quo cursum, L.— To direct oneself, hold a course, aim, strive, go, move, march, drive, tend, bend: Venusiam: cursuque amens ad limina tendit, V.: ad castra, L.: unde venis? et Quo tendis? H.— To extend, stretch, reach: (via), quae sub moenia tendit, V.— To set up tents, be under tents, be encamped, encamp: sub vallo, Cs.: legio latis tendebat in arvis, V.: in angusto, L.: laxius, Cu.— Fig., to aim, strive, be directed, be inclined, tend: ad reliqua alacri animo: ad altiora, L.: ad eloquium, O.: cum alii alio tenderent, L.: Non dices, quorsum haec tendant, tend, H.— To be persistent, make exertion, exert oneself, strive, endeavor, contend, struggle: miles tendere inde ad iurgium, persists, T.: vasto certamine tendunt, V.: videt Catilinam magnā vi tendere, S.: patres, adversus quos tenderet, L.: senatu minus in praeturā tendente, making less opposition in the case of the praetorship, L.: quid tendit? cum efficere non possit, ut, etc., what does he strive for?: nihil illi tendere contra, V.: manibus tendit divellere nodos, V.: Ire foras tendebat frustra, H.: captae civitati leges imponere, L.: aqua tendit rumpere plumbum, H.

    Latin-English dictionary > tendō (old also tennō)

  • 16 glisco

    glisco, ĕre, v. n. [perh. kindred with cresco, Paul. ex Fest. s. h. v. p. 98 Müll.; cf. Doed. Syn. 1, p. 21], to grow up, swell up, spread, blaze up, burst out (mostly poet. and in post-Aug. prose; cf. crebresco).
    I.
    Lit.:

    ignis Alexandri Phrygio sub pectore gliscens,

    kindling, Lucr. 1, 474;

    so of fire,

    Sil. 14, 308; cf. Serv. Verg. A. 12, 9: gliscit, ut ignis oleo, Cic. Hortens. Fragm. ap. Non. 22, 21 (Cic. 10, p. 63 Kays.):

    suffusa veneno Tenditur, ac sanie gliscit cutis,

    swells, Stat. Th. 1, 107:

    asellus paleis gliscit,

    i. e. grows stout, fat, Col. 7, 1, 1:

    turtur difficulter,

    id. 8, 9, 1; cf. Fest. s. v. reglescit, p. 278 Müll.; Col. 2, 5, 1:

    immensum aucto mari et vento gliscente,

    Sall. H. 3, 31 Dietsch.—
    II.
    Trop., to swell, grow, increase, augment, spread:

    spectat atrox hostile caput, gliscitque tepentis Lumina torva videns,

    Stat. Th. 8, 756:

    hos ubi velle acies et dulci gliscere ferro Dux videt,

    i. e. ardently long for, id. ib. 12, 639: cf. with inf. (like gestio):

    gliscis regnare superbus,

    id. ib. 3, 73: ad juvenilem libidinem copia voluptatum gliscit, ut ignis oleo, * Cic. Hortens. Fragm. ap. Non. 22, 22:

    gaudium,

    Pac. ib. 18; Lucr. 5, 1061:

    furor in dies,

    id. 4, 1069:

    clamor, singultus, jurgia,

    id. 3, 480:

    rabies,

    Plaut. Capt. 3, 4, 26:

    proelium,

    id. As. 5, 2, 62:

    seditio,

    Liv. 42, 2, 2:

    invidia,

    id. 2, 23, 2:

    ne glisceret primo neclegendo bellum,

    id. 29, 2, 2:

    saevitia,

    Tac. A. 6, 19:

    adulatio,

    id. ib. 1, 1:

    flagitia et infamia,

    id. ib. 14, 15:

    gloria et pericula,

    id. ib. 15, 23:

    multitudo gliscit immensum,

    grows, increases, id. ib. 4, 27; cf.:

    gliscerent numero et aliquando minuerentur,

    id. ib. 4, 5 fin.:

    postquam eo magnificentiae venerit (res publica), gliscere singulos,

    grow in wealth, id. ib. 2, 33:

    gliscentibus negotiis duo praetores additi,

    id. ib. 11, 22:

    fama gliscit gressu,

    Sil. 4, 6.
    In pass.
    : ut major invidia Lepido glisceretur, may grow, increase, Sempron. Asellio ap. Non. 481, 5: cum te salvum video, gliscor gaudio, Turp. ap. Non. 22, 13 (Com. Fragm. v. 191 Rib.).

    Lewis & Short latin dictionary > glisco

  • 17 in-tendō

        in-tendō dī, tus, ere,    to stretch out, reach forth, extend: dextram ad statuam: manūs, O.: iubet intendi bracchia velis, V.—To stretch, spread out, lay, fasten, extend: intendentibus tenebris, spreading, L.: tabernacula carbaseis intenta velis, pitched: coronas Postibus, O.: duro intendere bracchia tergo, bind, V.: locum sertis, encircled, V.: vela secundi Intendunt zephyri, swell, V.: numeros nervis, V.—To bend, aim, direct: arcum: arma temptare, intendere, S.: tela in patriam.—Fig., to strain, extend, direct, bend, turn, aim: officia, to be zealous in, S.: aciem acrem in omnīs partes, turns keen looks: digna res est ubi tu nervos intendas tuos, your energies, T.: quonam hostes iter intendissent, direct their march, L.: coeptum iter in Italiam, L.: quo nunc primum intendam, whither shall I turn? T.—To turn, direct, assail with, aim: intendenda in senemst fallacia, T.: ubi Hannibal est, eo bellum intendis? L.: mihi actionem perduellionis: litem tibi.—To urge, incite: eum ad cavendi omnia curam, L.: se ad firmitatem, brace.— To direct, turn, give, lend (often with animus): intentum animum tamquam arcum habebat, kept on the stretch: quo animum intendat, facile perspicio: ad bellum animum intendit, S.: animum studiis, H.: ubi ingenium intenderis, valet, S.—To increase, magnify, intensify: vocem, raise, V.: spiritum, Cu.: formidinem, quod, etc., Ta.: huic negatus honor gloriam intendit, Ta.: vera, exaggerate, Ta.—To give attention to, purpose, endeavor, intend: quod consilium primum intenderam, T.: infecto quod intenderat negotio, S.: quod animo intenderat, perficere: quo ire intenderant, S.: altum petere intendit, L.: ut eo quo intendit, perveniat (sc. ire): quocumque intenderat, S.—To maintain, assert: Eam sese esse, T.: quo modo nunc intendit.

    Latin-English dictionary > in-tendō

  • 18 protubero

    protuberare, protuberavi, protuberatus V INTRANS
    swell/bulge out; grow forth; stand out (Sax)

    Latin-English dictionary > protubero

  • 19 adsurgo

    as-surgo ( ads-, B. and K., Rib., Merk., Halm, Weissenb.; ass-, Roth), surrexi, surrectum, 3, v. n., to rise up, rise, stand up (cf. ad, II. B.; class.; freq. in Verg., once in Ov., never in Hor.; syn.: surgo, consurgo, insurgo, orior).
    I.
    Lit.
    A.
    Of persons:

    quae dum laudatio recitatur, vos quaeso, qui eam detulistis, adsurgite,

    Cic. Clu. 69, 196:

    fratrem adsurrexisse ex morbo,

    Liv. 3, 24: Valentem e gravi corporis morbo adsurgentem, Tac. H. 2, 99:

    intortis adsurgens arduus undis,

    Val. Fl. 3, 476:

    desine viso adsurgere pulvere,

    Claud. Cons. Stil. 3, 3.—Hence, with dat. or absol., to rise up to one, to rise up, out of respect.
    a.
    With dat.:

    an quisquam in curiam venienti adsurrexit?

    Cic. Pis. 12:

    Utque viro Phoebi chorus adsurrexerit omnis,

    Verg. E. 6, 66: Ruricolae Cereri teneroque adsurgite Baccho, * Ov. Am. 3, 2, 53:

    honori numinis,

    Stat. Th. 2, 60:

    cum palam esset ipsum quoque iisdem et assurgere et decedere viā,

    Suet. Tib. 31:

    cum conaretur assurgere,

    id. Caes. 78 al.:

    non adsurrexisse sibi,

    Vulg. Esth. 5, 9; so with coram (eccl. Lat.):

    coram te adsurgere nequeo,

    Vulg. Gen. 31, 35.—
    b.
    Absol.:

    neque assurgere neque salutare se dignantem,

    Suet. Vesp. 13; Claud. Laud. Stil. 1, 48:

    et senes adsurgentes stabant,

    Vulg. Job, 29, 8. —In pass. impers.:

    ut majoribus natu adsurgatur,

    Cic. Inv. 1, 30, 48:

    cum adsurrectum ei non esset,

    Liv. 9, 46:

    ludos ineunti semper adsurgi etiam ab senatu in more est,

    Plin. 16, 4, 5, § 13; Suet. Aug. 56: so in a zeugma: haec enim ipsa sunt honorabilia... salutari, appeti, decedi, adsurgi, deduci, etc. (decedi and adsurgi being impers. here, the other verbs pers.), Cic. Sen. 18, 63.—Hence, trop., to give the preference to, to yield to:

    sunt et Aminaeae vites... Tmolius adsurgit quibus,

    yields the palm, Verg. G. 2, 98.— Poet.:

    jamque adsurgentis dextrā plagamque ferentis Aeneae subiit mucronem, i.e. dextram attollentis,

    Verg. A. 10, 797.—
    B.
    Of inanimate things:

    colles adsurgunt,

    rise, Liv. 22, 4; so Col. 2, 2, 1, and Tac. A. 13, 38:

    Pyramis adsurgit trecentis sexaginta tribus pedibus,

    Plin. 36, 12, 17, § 80:

    Delos adsurgit Cynthio monte,

    id. 4, 12, 22, § 66.—
    II.
    Transf.
    A.
    To mount up, to rise, to increase in size, swell, tower up ( poet.):

    cum subito adsurgens fluctu nimbosus Orion,

    Verg. A. 1. 535:

    adsurgens nox aurea,

    Val. Fl. 5, 566:

    tumores oriuntur, deinde desinunt, deinde rursus adsurgunt,

    Cels. 2, 8:

    non coeptae adsurgunt turres,

    Verg. A. 4, 86:

    terra jacet aggeribus niveis informis septemque adsurgit in ulnas,

    rises seven ells high, id. G. 3, 355: Adsurgit ceu forte minor sub matre virente Laurus, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 244.—
    B.
    Of mental objects.
    1.
    To rise:

    nunc sera querellis Haud justis adsurgis,

    i. e. break out in complaints, Verg. A. 10, 95:

    adsurgunt irae,

    id. ib. 12, 494:

    in ultionem adsurgere,

    Flor. 3, 1, 10.—
    2.
    To rise in courage, to rise (cf. the opp. affligi):

    gaudet in adversis animoque adsurgit Adrastus,

    Stat. Th. 10, 227.—
    3.
    Of style, etc., to rise, soar:

    raro adsurgit Hesiodus,

    Quint. 10, 1, 52:

    neque comoedia cothurnis adsurgit,

    id. 10, 2, 22; cf.:

    sublimitate heroici carminis animus adsurgat,

    id. 1, 8, 5.

    Lewis & Short latin dictionary > adsurgo

  • 20 assurgo

    as-surgo ( ads-, B. and K., Rib., Merk., Halm, Weissenb.; ass-, Roth), surrexi, surrectum, 3, v. n., to rise up, rise, stand up (cf. ad, II. B.; class.; freq. in Verg., once in Ov., never in Hor.; syn.: surgo, consurgo, insurgo, orior).
    I.
    Lit.
    A.
    Of persons:

    quae dum laudatio recitatur, vos quaeso, qui eam detulistis, adsurgite,

    Cic. Clu. 69, 196:

    fratrem adsurrexisse ex morbo,

    Liv. 3, 24: Valentem e gravi corporis morbo adsurgentem, Tac. H. 2, 99:

    intortis adsurgens arduus undis,

    Val. Fl. 3, 476:

    desine viso adsurgere pulvere,

    Claud. Cons. Stil. 3, 3.—Hence, with dat. or absol., to rise up to one, to rise up, out of respect.
    a.
    With dat.:

    an quisquam in curiam venienti adsurrexit?

    Cic. Pis. 12:

    Utque viro Phoebi chorus adsurrexerit omnis,

    Verg. E. 6, 66: Ruricolae Cereri teneroque adsurgite Baccho, * Ov. Am. 3, 2, 53:

    honori numinis,

    Stat. Th. 2, 60:

    cum palam esset ipsum quoque iisdem et assurgere et decedere viā,

    Suet. Tib. 31:

    cum conaretur assurgere,

    id. Caes. 78 al.:

    non adsurrexisse sibi,

    Vulg. Esth. 5, 9; so with coram (eccl. Lat.):

    coram te adsurgere nequeo,

    Vulg. Gen. 31, 35.—
    b.
    Absol.:

    neque assurgere neque salutare se dignantem,

    Suet. Vesp. 13; Claud. Laud. Stil. 1, 48:

    et senes adsurgentes stabant,

    Vulg. Job, 29, 8. —In pass. impers.:

    ut majoribus natu adsurgatur,

    Cic. Inv. 1, 30, 48:

    cum adsurrectum ei non esset,

    Liv. 9, 46:

    ludos ineunti semper adsurgi etiam ab senatu in more est,

    Plin. 16, 4, 5, § 13; Suet. Aug. 56: so in a zeugma: haec enim ipsa sunt honorabilia... salutari, appeti, decedi, adsurgi, deduci, etc. (decedi and adsurgi being impers. here, the other verbs pers.), Cic. Sen. 18, 63.—Hence, trop., to give the preference to, to yield to:

    sunt et Aminaeae vites... Tmolius adsurgit quibus,

    yields the palm, Verg. G. 2, 98.— Poet.:

    jamque adsurgentis dextrā plagamque ferentis Aeneae subiit mucronem, i.e. dextram attollentis,

    Verg. A. 10, 797.—
    B.
    Of inanimate things:

    colles adsurgunt,

    rise, Liv. 22, 4; so Col. 2, 2, 1, and Tac. A. 13, 38:

    Pyramis adsurgit trecentis sexaginta tribus pedibus,

    Plin. 36, 12, 17, § 80:

    Delos adsurgit Cynthio monte,

    id. 4, 12, 22, § 66.—
    II.
    Transf.
    A.
    To mount up, to rise, to increase in size, swell, tower up ( poet.):

    cum subito adsurgens fluctu nimbosus Orion,

    Verg. A. 1. 535:

    adsurgens nox aurea,

    Val. Fl. 5, 566:

    tumores oriuntur, deinde desinunt, deinde rursus adsurgunt,

    Cels. 2, 8:

    non coeptae adsurgunt turres,

    Verg. A. 4, 86:

    terra jacet aggeribus niveis informis septemque adsurgit in ulnas,

    rises seven ells high, id. G. 3, 355: Adsurgit ceu forte minor sub matre virente Laurus, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 244.—
    B.
    Of mental objects.
    1.
    To rise:

    nunc sera querellis Haud justis adsurgis,

    i. e. break out in complaints, Verg. A. 10, 95:

    adsurgunt irae,

    id. ib. 12, 494:

    in ultionem adsurgere,

    Flor. 3, 1, 10.—
    2.
    To rise in courage, to rise (cf. the opp. affligi):

    gaudet in adversis animoque adsurgit Adrastus,

    Stat. Th. 10, 227.—
    3.
    Of style, etc., to rise, soar:

    raro adsurgit Hesiodus,

    Quint. 10, 1, 52:

    neque comoedia cothurnis adsurgit,

    id. 10, 2, 22; cf.:

    sublimitate heroici carminis animus adsurgat,

    id. 1, 8, 5.

    Lewis & Short latin dictionary > assurgo

См. также в других словарях:

  • swell out — Bulge, protuberate …   New dictionary of synonyms

  • swell — Synonyms and related words: Babylonian, Beau Brummel, Brahman, Corinthian, OK, accent, accent mark, accrue, accumulate, ace high, add to, advance, aggrandize, amplify, anthill, appreciate, archduke, aristocrat, armiger, augment, awake the dead,… …   Moby Thesaurus

  • swell — swell1 [swel] v past tense swelled past participle swollen [ˈswəulən US ˈswou ] ▬▬▬▬▬▬▬ 1¦(size)¦ 2¦(amount/number)¦ 3 swell with pride/anger etc 4¦(shape)¦ 5¦(sound)¦ 6¦(sea)¦ ▬▬▬▬▬▬▬ [: Old English; Origin: swellan] …   Dictionary of contemporary English

  • swell — I. v. n. 1. Dilate, expand, tumefy, distend, fill out, intumesce, grow larger or bigger (by expansion). 2. Increase (by outward addition), augment, enlarge. 3. Rise (as waves), heave, surge. 4. Belly, be inflated. 5. Strut, look big, put on airs …   New dictionary of synonyms

  • Swell — Swell, v. i. [imp. {Swelled}; p. p. {Swelled} or {Swollen}; p. pr. & vb. n. {Swelling}.] [AS. swellan; akin to D. zwellen, OS. & OHG. swellan, G. schwellen, Icel. svella, Sw. sv[ a]lla.] 1. To grow larger; to dilate or extend the exterior surface …   The Collaborative International Dictionary of English

  • swell — [adj] wonderful awesome, cool*, dandy*, deluxe, desirable, excellent, exclusive, fashionable, fine, fly*, grand, groovy*, keen, marvelous, neat, nifty, plush, posh, ritzy*, smart, stylish, super, terrific; concepts 548,574 Ant. bad, horrible,… …   New thesaurus

  • swell — [swel] vi. swelled, swelled or swollen, swelling [ME swellen < OE swellan; akin to Ger schwellen, ON svella] 1. to increase in volume or become larger as a result of pressure from within; expand; dilate 2. to become larger at a particular… …   English World dictionary

  • out-of-sight — adj. very good; same as {groovy}, sense 1. [informal, 1960 s] Syn: bang up, bully, cool, corking, cracking, dandy, far out, great, groovy, keen, neat, nifty, not bad(predicate), outtasight, peachy, psychedelic, slap up, swell, smashing. [PJC] …   The Collaborative International Dictionary of English

  • Swell Maps — Infobox musical artist Name = Swell Maps Img capt = Swell Maps Img size = 250 Landscape = Background = group or band Alias = Origin = Birmingham, England Genre = Avant garde, punk rock, post punk Years active = 1972 ndash;1980 Label = Rather… …   Wikipedia

  • swell up — verb expand abnormally The bellies of the starving children are swelling • Syn: ↑swell, ↑intumesce, ↑tumefy, ↑tumesce • Derivationally related forms: ↑tumescent (for: ↑ …   Useful english dictionary

  • swell — 1 verb past tense swelledpast participle swollen 1 PART OF YOUR BODY (I) also swell up to gradually increase in size: Her ankle was already starting to swell. 2 PEOPLE (T) to gradually increase in amount or number: We asked them to come to the… …   Longman dictionary of contemporary English

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»